Focus op de nieuwsbehoeftes van het publiek betaalt zich uit voor redacties
Hartelijk maart! Komende woensdag vertrek ik zoals ieder jaar naar Austin in de VS voor SXSW. Dit jaar heeft de conferentie voor het eerst een editie in Europa, in juni in Londen, maar ik heb ervoor gekozen om (in ieder geval dit jaar) nog naar de OG te gaan. De week voor vertrek is altijd druk, omdat er veel werk af moet én ik bezig ben met de podcast Trust Nobody over Wie is de Mol? die ontzettend veel tijd opslokt. Het jaarlijkse voornemen om zeer goed voorbereid naar SXSW te vertrekken, gaat dan ook opnieuw niet lukken, vrees ik...
Wat wel gaat lukken is dat ik in mijn nieuwsbrief weer de nodige lessen en vooral ook lijnen die ik zie op SXSW met je zal delen. Dat zal ik deels doen in de nieuwsbrieven die ik op woensdag naar betalende leden stuur, dus mocht je nog geen lid zijn, dan is dit een mooi moment om het te worden!
In deze nieuwsbrief wil ik het hebben over:
- Een focus op nieuwsbehoeftes zorgt ervoor dat je publiek meer leest.
Een focus op nieuwsbehoeftes zorgt ervoor dat je publiek meer leest
De afgelopen jaren heb ik regelmatig geschreven over het belang van het gebruik van nieuwsbehoeftes door nieuwsorganisaties, zowel bij het ontwerpen van producten als op redacties.
Nog voordat ik tien jaar geleden begon met deze nieuwsbrief, maakte ik zelf al gebruik van een nieuwsbehoeftemodel in mijn werk als Product Owner van NOS.nl en heb ik in de praktijk gezien hoe je een nieuwsproduct kunt maken dat beter aansluit bij wat het publiek wil (niet zo gek als je inspeelt op hun behoeftes natuurlijk), maar ook op de redactie werd er destijds al slim gebruik gemaakt van het model om verhalen beter te vertellen.
Met de jaren heb ik een aantal keer voorbeelden gezien van redacties die een nieuwsbehoeftemodel (want er zijn er inmiddels best een aantal) een essentieel onderdeel maken van de werkwijze op hun redactie. Vijf jaar geleden schreef ik over hoe Vogue het aantal bezoekers op haar site op die manier verdubbelde.
Een groter onderzoek onder meerdere titels waarin het positieve effect van het toepassen van een nieuwsbehoeftemodel duidelijk werd, heb ik daarna niet gezien. Tot nu. SmartOcto, een Nederlands bedrijf dat een gebruikersdata-analysetool voor redacties maakt, heeft een onderzoek laten doen voor uitgever Ringier Media met als centrale vraag 'Doen artikelen die focussen op gebruikersbehoeftes het beter?' Het korte antwoord: ja.
Op basis van data van nieuwsmerken uit onder meer Oost-Europa en Afrika zijn in totaal zo'n 9000 artikelen geanalyseerd, waarvan de helft een specifieke focus had op gebruikersbehoeftes en de andere helft niet. Om te bepalen of een artikel een specifieke focus op gebruikersbehoeftes had, is een tool van SmartOcto gebruikt, die gemaakt is of artikelen zich focussen op gebruikersbehoeftes (en die je in principe kunt gebruiken om vervolgens je artikel te verbeteren).
De analyse laat zien dat de artikelen met een focus op gebruikersbehoefte 34 procent vaker werden gelezen en lezers ook het artikel gemiddeld verder uitlazen. Ook zorgden de gefocuste artikelen voor meer loyaliteit. De precieze resultaten zijn in dit artikel op de site van SmartOcto uiteengezet.
Let wel op: de staafdiagrammen zijn erg vertekend, omdat ze niet op 0 beginnen, dus kijk vooral naar de getallen (percentages). Persoonlijk vind ik het erg kwalijk dat de resultaten op zo'n manier worden gepresenteerd dat de verschillen op het oog veel groter lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Sommige verschillen zijn uiteindelijk relatief klein, maar nog steeds statistisch significant.
Al met al bevestigt het onderzoek van SmartOcto, wat Vogue al liet zien en wat ook gewoon heel logisch is: als je bij het maken van nieuws beter inspeelt op de nieuwsbehoeftes van je publiek, bedien je je publiek beter. Als je dat ook nog eens doet met een product dat is ontworpen rondom diezelfde behoeftes, bind je een loyaler publiek aan je.
Level Up: Til je smartphonevideo’s naar een hoger niveau [ad]

Wil je betere video’s maken met je smartphone, en zowel je film- als editskills verbeteren? Dan is de Level Up training van Geertje Algera iets voor jou.
Geertje is een ervaren trainer, voormalig mobiel journalist bij KRO-NCRV en auteur van Professionele video’s maken met je smartphone. Op vrijdag 4 april organiseert ze een praktijkgerichte training voor mediamakers, contentprofessionals en ondernemers die hun videovaardigheden willen verbeteren.
Wat leer je?
- Korte, verticale video’s maken zoals TikToks, Reels & Shorts.
- Professioneel monteren op je smartphone.
- De ontwikkelingen op gebied van AI en video zoals AI-montage.
Ben je werkzaam in de culturele of creatieve sector, bijvoorbeeld als journalist of videomaker, dan komt deze training aanmerking voor de Werktuig PPO subsidie, waardoor je tot 50 procent van de kosten vergoed kunt krijgen.
Waar & wanneer?
Vrijdag 4 april op een prachtige locatie in centrum van Utrecht.
Alle details en de mogelijkheid om je aan te melden, vind je op Geertjes website.

Kort
- Het is een puinhoop bij Ongehoord Nederland. Dat was het al een tijdje, maar het wordt alleen maar erger. Een deel van de Raad van Toezicht van de omroep is opgestapt omdat de kersverse hoofdredacteur, Joost Niemöller, een voorstander is van vaccinaties.
- En dat niet alleen: tegen presentatrice Raisa Blommestijn is een klacht ingediend omdat ze "de werkvloer zou terroriseren".
- Het Commissariaat voor de Media noemt de situatie bij de omroep "zorgelijk" en zal "met gepaste toezichtaandacht reageren". Wat dat concreet betekent? Dat weet alleen het Commissariaat zelf, want de toezichthouder wil er verder niet inhoudelijk op ingaan.
- Over toezichthouders die niet concreet worden gesproken: de Raad van Toezicht van de NPO gaat "op de kortst mogelijke termijn gepaste actie ondernemen" na klachten over grensoverschrijdend gedrag door NPO-baas Frederieke Leeflang. Wat die gepaste actie is? Dat blijft nog even een verrassing.
- De Nederlandse techsite Bright gaat later dit jaar een betaald abonnement met artikelen achter een betaalmuur introduceren.
- Het NOS Jeugdjournaal is sinds een jaar actief in de gamewereld Roblox. Kinderen kunnen er onder meer op bezoek in de studio van het Jeugdjournaal, reageren op een stelling, nepnieuws van echt nieuws onderscheiden en een nieuwsquiz spelen. De Jeugdjournaal-game heeft inmiddels meer dan 150.000 spelers gehad.
- In plaats van de White House Correspondents’ Association, gaat het Witte Huis voortaan zelf bepalen wie er wel of niet toegang krijgt tot persmomenten van president Trump. Persbureaus AP en Reuters worden sowieso geweigerd door het Witte Huis, omdat Trump ze niet mag.
- Een ander dieptepunt voor de journalistiek in de VS: Jeff Bezos, techmiljardair en de baas van The Washington Post, heeft bepaald waar de opinieredactie wel of niet over mag publiceren.
- OpenAI heeft GPT 4.5 aangekondigd. Het is een relatief kleine verbeterslag ten opzichte van GPT 4.0 (vandaar dat het ook niet GPT 5.0 heet, gok ik zo).
- OpenAI's videomodel Sora is nu beschikbaar in Nederland. Om dat te vieren heb ik een filmpje gemaakt:
- Amazon komt eindelijk met de beloofde slimmere versie van spraakassistent Alexa, genaamd Alexa Plus.
- Verrassing: taalmodellen gebruiken de troep die ze zelf hebben gegenereerd als bronnen voor het schrijven van onderzoeksrapporten.
- Meer dan 1000 artiesten hebben een leeg/stil album uitgebracht als protest tegen het plan van de Britse overheid om het trainen van AI-modellen op muziek, die auteursrechtelijk beschermd is, toe te staan.
- Sommige Instagram-gebruikers kregen afgelopen week opeens zeer gewelddadige video's te zien in hun tijdlijn. Een foutje volgens Instagram, dat verder niets te maken zou hebben met het versoepelen van de moderatie op het platform.
- Instagram zou plannen hebben om een losse app voor Reels te maken die direct moet concurreren met TikTok. Hopelijk wordt Instagram dan weer gewoon een fijne foto-app 😂.
- YouTube is door de grens van één miljard podcastkijkers gepasseerd. Wat er niet bij wordt vermeld is hoe lang mensen kijken, het zou kunnen dat er heel veel korte kijksessies bijzitten.
- YouTube gaat ervoor zorgen dat advertenties op minder storende plekken in een video worden afgespeeld. Nu gebeurt dat regelmatig midden in een zin.
- Meta heeft zo'n 20 werknemers ontslagen die verantwoordelijk zouden zijn voor het recentelijk lekken van vertrouwelijke informatie naar journalisten. De verwachting is dat er nog meer zullen volgen.